Van financiële koudwatervrees naar vertrouwen
Een onboarding-ontwerp voor WealthWise dat nieuwe gebruikers in vier schermen laat zien wat de app doet, en ze pas daarna, transparant en overslaanbaar, om hun financiële gegevens vraagt.
WealthWise – personal finance app
Figma, Miro, Illustrator
Opdracht: DESIGN-101 – een zelfbedacht designchallenge, opgezet als realistische productopdracht met een deadline van één week.
Het probleem
Financiële apps vragen iets dat andere apps niet vragen: toegang tot je geld. Voor mensen die net starten met grip krijgen op hun financiën, en vaak al onzeker zijn over geld, is de onboarding het moment waarop een app vertrouwen wint of verliest.
Nieuwe WealthWise-gebruikers moeten snappen wat de app voor hen doet, én bereid zijn gevoelige financiële informatie te delen, zonder dat de drempel om te starten te hoog wordt.
Het risico zit in twee uitersten: te weinig uitleg (gebruikers snappen niet waarom ze iets invullen) versus te veel gevraagd, te snel (gebruikers voelen zich overvallen en haken af).
Onderzoek & inzichten
Bij een tijdlijn van één week koos ik voor snel, gericht onderzoek in plaats van een langdurig traject.
Concurrentieanalyse
Onboarding van Mint, Robinhood en Coinbase geanalyseerd op structuur en het moment van de permissie-vraag.
Deskresearch
Artikelen over trust-building in fintech-onboarding.
Gebruikersgesprekken
3 korte gesprekken met de doelgroep over hun ervaring met nieuwe finance-apps.
Gebruikers haken niet af bij het invullen van gegevens op zich, maar bij het gevoel iets te geven zonder te weten wat ze ervoor terugkrijgen. Dat verlegde de richting van “hoe verzamel ik data efficiënt” naar “hoe laat ik eerst de waarde zien.”
Terugkerend in de gesprekken: “Ik wil eerst weten wat ik ermee opschiet, voordat ik gegevens invul.”
Doelgroep & persona
Werkende twintigers/dertigers die voor het eerst bewust grip willen krijgen op hun financiën, maar nog geen vaste routine hebben in budgetteren.
Sam, 27 jaar
Werkt fulltime, vast inkomen, geen duidelijk uitgavenoverzicht. Eerdere pogingen met spreadsheets stranden na twee weken.
Definiëren
Design principes
- Laat waarde zien vóór je iets vraagt.
- Elke vraag om data heeft een zichtbare reden.
- Niets is verplicht om de app te kunnen gebruiken.
How Might We
- Hoe zorgen we dat gebruikers begrijpen wát ze toestaan bij financiële toegang?
- Hoe maken we invullen net zo laagdrempelig als overslaan?
- Hoe geven we gebruikers het gevoel controle te houden?
Succescriteria
- Gebruikers kunnen na het welkomstscherm in eigen woorden uitleggen wat de app doet.
- De permissie-stap voelt niet “opdringerig” in gebruikerstests.
- Overslaan leidt zonder frictie naar de hoofdapp.
Ideatie
Drie richtingen overwogen voor de flow-structuur:
A - Alles-in-één formulier
Snel te bouwen, maar voelt intimiderend, gaat tegen het aha-moment in.
B - Verhalende flow
Persoonlijker, maar risico op te veel schermen binnen de scope van 3-4.
C - Waarde-eerst flow
Eerst vertrouwen opbouwen, dan permissie, dan optionele personalisatie.
Low-fidelity schetsen van de drie kernschermen: welkom, toestemming, basisinfo.
User flow
Vier stappen, met op elk moment de mogelijkheid om door te gaan naar de hoofdapp. Geen dead end: overslaan leidt altijd terug naar de hoofdlijn.
De stippellijn toont de “overslaan”-route, die altijd uitkomt bij het successcherm.
Ontwerp & schermen
De kern van deze case study: vier schermen, elk met een specifieke reden van bestaan.
Waarde vóór vraag
Eén voordeel-gerichte zin in plaats van een functielijst, direct gebaseerd op het inzicht dat gebruikers eerst willen weten “wat schiet ik hiermee op.” Dit neemt de eerste drempel weg: begrijpen waarom de app de moeite waard is, vóór er iets gevraagd wordt.
Transparantie vóór permissie
Drie uitleg-bullets boven de systeemvraag laten zien waar data wél (budgetoverzicht, trends) en niet (geen verkoop aan derden) voor gebruikt wordt. De knop “Later instellen” is zichtbaar, niet weggemoffeld, in lijn met het principe dat niets verplicht is.
Een schuifbalk in plaats van een getal
Inkomen als range op een schuifbalk in plaats van een open invoerveld. Dat voelt minder als een exacte, kwetsbare bekentenis en meer als een grove indicatie, de emotionele drempel gaat omlaag terwijl de app nog steeds bruikbare personalisatiedata krijgt.
Het gekozen doel komt terug
Door het gekozen doel te herhalen (“meer overzicht”) voelt het scherm gepersonaliseerd in plaats van generiek, een kleine investering die het gevoel “de app luistert naar mij” versterkt.
Iteraties
Het duidelijkste bewijs dat vertrouwen niet vanzelfsprekend is bij een systeemvraag alleen.
Directe systeem-permissievraag zonder uitleg, puur functioneel.
Uitleg-bullets toegevoegd + prominentere “Later instellen”-knop.
In een test met 3 gebruikers twijfelde 2 van de 3 of ze op “ja” moesten klikken bij versie 1, omdat onduidelijk was wát er precies gedeeld zou worden. Eén testpersoon: “Ik weet niet of dit nou mijn bankrekening leegtrekt of alleen m’n uitgaven laat zien.”
Testen & validatie
Klikbaar prototype getest met 5 deelnemers (ongemodereerd via Maze) plus 3 gemodereerde gesprekken.
Eén deelnemer miste een duidelijkere indicatie van het aantal resterende stappen, binnen de tijdlijn van deze sprint niet meer opgelost.
Eindresultaat
Vier schermen die eerst waarde laten zien, dan transparant om toegang vragen, optioneel personaliseren met een altijd zichtbare skip-optie, en eindigen met een bevestiging die het gekozen doel herhaalt.
Reflectie
Met meer tijd/budget
- Meer gebruikers testen (5-8 in plaats van 3) voor stevigere onderbouwing.
- Een duidelijkere voortgangsindicator toevoegen, kwam terug als feedback, paste niet binnen deze sprint.
- A/B-testen van verschillende waardeproposities op het welkomstscherm.
Wat ik heb geleerd
Bij een onderwerp als financiën is het niet genoeg om te bedenken wélke informatie je nodig hebt, de volgorde waarin je erom vraagt, en het uitleggen van het “waarom”, bepaalt of gebruikers meewerken of afhaken. Dit was mijn eerste project waarbij ik een permissiescherm moest herontwerpen op basis van test-feedback: een kleine aanpassing (drie bullets toevoegen) met een groot effect op vertrouwen. Het maakte me ook alerter op mijn eigen aannames, ik ging er in versie 1 vanuit dat een systeemvraag zelfverklarend genoeg was, en de test bewees het tegendeel.
Case study door mij, gemaakt als zelfbedacht designconcept (opdracht DESIGN-101).